Jak wybrać plecak

Wybieracie się na wędrówkę, poszukujecie wyposażenia na wycieczkę górską czy tylko poszukujecie dobrego plecaka na co dzień? We wszystkich przypadkach trzeba się porządnie zastanowić, jakie plecak powinien spełniać parametry i czego od niego oczekujecie. Wytrzymałość konstrukcji nośnej, dobra wentylacja, nieprzemakalność i możliwość rozszerzenia, to są tylko niektóre z właściwości, które czynią z plecaka plecak.

Konstrukcja plecaka

Istnieją trzy podstawowe konstrukcje, na jakich opiera się szeroka oferta plecaków. Są to krosna z zewnętrzną ramą nośną (obecnie coraz rzadsze), proste plecaki bez usztywnienia (kolarskie i na czas wolny) i wreszcie plecaki z wewnętrznym usztywnieniem. Usztywnienie pomaga przy pakowaniu, można przystosować do kształtu pleców i razem z pasem biodrowym jest zasadniczym elementem systemu nośnego.

Podział plecaków według wielkości: małe plecaki, średnie plecaki, duże plecaki.

Pasy nośne i pas biodrowy

Plecak z dobrym systemem nośnym niesie się wygodnie. Zły system oznacza mękę i same problemy. System nośny przenosi ciężar ładunku na ramiona (za pomocą pasów nośnych –PN) i biodra (za pomocą pasa biodrowego – PB). Rozłożenie ciężaru między PN i PB można regulować. Dobry pas biodrowy często dźwiga więcej niż połowę ciężaru ciężkiego plecaka. Ważna jest wielkość pleców plecaka. Chodzi o odległość między PB a górnym zaczepieniem PN, która jest regulowana lub stała. Jeśli wielkość pleców jest stała i nie można jej zmienić, to musicie plecak wybrać podobnie jak buty lub ubranie – a więc właściwą wielkość odpowiadającą waszemu wzrostowi. Uwaga – samo przedłużanie lub skracanie długości PN nie zmieni długości pleców plecaka!

Jak wybrać plecak

Konstrukcja nośna

Pasy nośne (PN) powinny być wygodne, ukształtowane anatomicznie i odpowiednio miękkie. Nie mogą ściskać szyi ani spadać z ramion (patrz pas piersiowy). Są najbardziej obciążoną częścią plecaka, dlatego muszą być dokładnie i precyzyjnie umocowane. Pas biodrowy (PB) odciąża pasy nośne a tym samym ramiona. PB jest zamocowany w pasie i przenosi znaczną część ciężaru plecaka bezpośrednio na miednicę. Czasami posiada boczne dociągi, które przeciwdziałają kołysaniu plecaka. PB powinien być wystarczająco sztywny i przy tym odpowiednio wyściełany, klamra musi trzymać doskonale, a w przypadku konieczności musi z kolei zapewniać szybkie i łatwe rozpięcie. Dociągi równoważące pozwalają dokonać optymalnej regulacji systemu nośnego, przyciągają plecak do ramion zapewniając mu większą stabilność. Musi być zapewniona możliwość dociągania ich i luzowania przy założonym plecaku, tylko wówczas można będzie podczas marszu płynnie regulować przeniesienie obciążenia z ramion na biodra i odwrotnie. Pas piersiowy powinien mieć regulację wysokości, zaopatrzony w klamrę z dociągiem i elastyczny (nie może utrudniać oddychania).

Plecy plecaka

Plecy dużych plecaków powinny mieć usztywnienie. Na ogół można je wyjąć, i ewentualnie i nadać kształt odpowiedni do pleców użytkownika. Dzięki usztywnieniu plecak utrzymuje kształt, łatwo jest go ładować i można przesunąć środek ciężkości wyżej, co podnosi komfort noszenia. Usztywnienie umożliwia wygodne niesienie nart zamocowanych nawet na częściowo wypełnionym plecaku. Plecy powinny być również wystarczająco miekkie i zapewniać wentylację (materiał przepuszczający, siatka, odsunięcie pleców plecaka od ciała itd.). Zaparowanie pleców udaje się jedynie złagodzić, dlatego plecy plecaka w każdym przypadku powinny być wykonane z szybkoschnącego materiału i nie dopuszczać wilgoci do komór. W plecakach z regulowaną wielkością pleców ich zmianę realizuje się przesuwając miejsce zaczepienia pasa nośnego. Coraz częściej system regulujący oznacza się literami S, M, L, XL, XXL, które znamy z oznaczenia rozmiarów odzieży, ponieważ zależność jest oczywista. Jeśli zdecydujemy się na plecak z niezmiennymi plecami, musimy długość jego pleców należycie wybrać już w sklepie.

Wybór plecaków według wyposażenia

Wieko musi doskonale przykrywa plecak również przy maksymalnie wysuniętej i wypełnionej nadstawce. Kieszeń w wieku powinna być dostępna z zewnątrz (nie trzeba odchylać wieka) i jej krój powinien umożliwiać wygodne włożenie aparatu czy jabłka, nawet wtedy, gdy plecak jest pełny. Druga kieszeń n dokumenty czy portfel powinna być z kolei dostępna dopiero po odchyleniu wieka. Dające się zdejmować wieko będzie pełnić rolę oddzielnego małego plecaka. Nadstawka służy zarówno jako zamknięcie wejścia górnej komory, oraz zapewnia przestrzeń rezerwową w przypadku, gdy mamy dużo rzeczy. Komora główna może ale nie musi być podzielona za pomocą przegrody (czasami odpinaną, która umożliwia wybór tego lub innego wariantu). Jednym odpowiada pakowanie do dwóch komór, inni wolą rzeczy „napchać“ do jednej. W dużych plecakach praktycznym rozwiązaniem jest możliwość wejścia do głównej komory przynajmniej z dwóch miejsc. Wejście do plecaka może być u góry ze ściąganym zamknięciem zakryte wiekiem lub biegnącym wokół zamkiem błyskawicznym.

Zamki błyskawiczne i kieszenie

Większe plecaki z wejściem od góry mają często drugie wejście do dolnej komory. Biegnący wokół frontowy zamek błyskawiczny umożliwia lepszy dostęp do plecaka, z drugiej strony takiego plecaka nie można nadmiernie załadować, ponieważ nie da się wówczas zapiąć zamka błyskawicznego. Bardzo ważna jest jakość zamka błyskawicznego. Są też plecaki z kombinacją obu typów wejść, a więc z górnym wejściem i jednym czy dwoma pionowymi frontowymi zamkami błyskawicznymi. Kieszenie z boku plecaka mogą być stałe lub odejmowane, niektóre można w razie potrzeby wsunąć do wewnętrznej kieszeni. Na pasie biodrowym znajduje się praktyczna kieszonka na klucze, monety czy inne drobiazgi i u dołu po bokach plecaka bywają otwarte kieszonki na wsunięcie końców masztów namiotu czy pięt niesionych nart (powinny mieć u dołu otworek do odpływu wody).

Klamry i sprzączki

Kieszenie z siatką dobrze nadają się do operatywnego odkładania rzeczy, na mokre ubranie, na zaśnieżone nakładki przeciwślizgowe itp. Paski ściskające i mocujące służą do zmniejszania objętości plecaka, jeśli mamy mało rzeczy, i jednocześnie do przymocowania rzeczy do plecaka. Powinny być dobrze przyszyte i wystarczająco długie, by pod nimi można było przymocować np. karimatę. Klamry, sprzączki i zaciski umożliwiają szybką manipulację i płynne dociąganie pasów również podczas marszu. Niezawodność działania zależy od jakości i od skoordynowania sprzączki z pasem, co powinniśmy zawczasu wypróbować. Części przesuwne powinny być zabezpieczone przed zgubieniem. Klamry umożliwiają pozbycie się plecaka np. przy wpadnięciu do wody jednym ruchem, i to nawet jedną ręką. Dno plecaka jest wykonane z wytrzymałego materiału, ewentualnie z dwóch warstw. Praktyczne jest nieprzepuszczalne i dające się obmywać dno plecaka.

Jak wybrać plecak

Komfort użytkowania

Strzemiona odciążające, na których zawiesza się ręce trochę pomagają wygodnie nieść plecak (stanowią przeciwwagę plecaka). Miejscach trudniejszych bezpieczniej jest uwolnić ręce ze strzemion. Futerał na raki lub miejsce dla zamocowania raków jest praktyczne, ponieważ raki są nieustawne i nie nadają się do włożenia do środka plecaka, a przy tym jest dobrze, by były pod ręką. Oczka na toporek służą razem z wyżej umieszczonymi paskami do przymocowania toporka do plecaka. Podobnie plecak może być wyposażony w oczka do kijków, pokrywę na łopatkę lawinową, dalszą serię oczek mocujących i gumowe ściągacze krzyżowe .

Materiały i przemakalność

Zastosowane materiały decydują nie tylko o wyglądzie, ale przede wszystkim o trwałości, ciężarze i cenie plecaków. Te najbardziej odporne zapewniają dzisiaj plecakom niemal nieśmiertelność i oferowane okresy gwarancyjne są wieloletnie. Za bardzo korzystne ceny można nabyć plecaki „jednorazowe“. Laik jest w stanie rozpoznać złej jakości szycie, ale co do nici, tkanin i dodatków plastykowych musi zdać się na powagę firmy. Jeśli nie macie specjalnych wymagań (speleolodzy, wodniacy…), nie domagajcie się całkowitej nieprzemakalności plecaka. Zaopatrzcie się w pelerynkę z „garbem“, która ukryje was i plecak, lub kupcie nieprzemakalne opakowanie plecaka. Istnieją jednak również specjalne nieprzemakalne plecaki spawane.

Przykłady plecaków dla wymagających w naszym sklepie: ekspedycyjne, alpinistyczne, do ski-alpingu.

Plecaki z wodą, pasy z torbą na biodra

Wiele plecaków jest wyposażonych w oprzyrządowanie dla systemu przyjmowania napojów. Skłąda się z jednej przegrody w komorze, otworka na wyprowadzenie rurki i klipsa na pasie nośnym. Można kupić „plecaki do picia“, do których jest już włożony plastykowy worek na wodę (czy inny napój) zaś rurka na PN zakończona jest samozamykającym się ustnikiem (płyn cieknie po ściśnięciu zębami). Wadą jest to, że rezerwuar z płynem trzeba a stale niezwykle starannie myć i suszyć, w przeciwnym razie szybko „zatęchnie“. Praktyczną alternatywą mogą być butelki umieszczone w którejś z kieszeni, zaopatrzone w zamknięcie z rurką. Do popularnego wyposażenia należą również pasy biodrowe z torbą na dokumenty i drobiazgi.

Przykłady w naszym sklepie: pasy biodrowe z torbą, worki na wodę, dodatki.

Powinniście wiedzieć

Zakup plecaka jest w szeregu przypadków zasadniczą decyzją, która w istotny sposób wpłynie na waszą wygodę podczas podróży turystycznych. Pamiętajcie, że na pierwszy rzut oka trudno jest od odróżnić plecak dobrej jakości od marnie zaprojektowanego bagażu zrobionego z podrzędnych materiałów. Zastanówcie się dobrze, jaki typ plecaka jest wam potrzebny i czego po nim oczekujecie. Odkrycie złaj jakości szwów i związanego z tym faktu, że do plecaka dostaje się woda, w połowie wędrówki po rumuńskich górach, to nie jest nic przyjemnego.